فهرست سازهای زهی با تصویر
سازهایی که صدای آنها از ارتعاش یک یا چند سیم به وجود میآید، سازهای زهی نام دارند. سیمها ممکن است با انگشت یا مضراب زخمه زده شوند، با آرشه به ارتعاش درآیند یا با چکش ضربه بخورند. کاسه یا جعبهٔ تشدید، ارتعاش را تقویت میکند و بر بلندی و رنگ صدا اثر میگذارد.
همچنین بخوانید: داستان Sala Muzik
تاریخچهای کوتاه از سازهای زهی
سیم، وجه مشترک این خانوادهٔ بزرگ است. وقتی سیم حرکت میکند، به ارتعاش درمیآید و یک نت تولید میکند. اصل آکوستیکی ساده است، اما تکامل سازهای زهی هزاران سال و فرهنگهای بسیاری را دربر میگیرد.
چنگهای اور که در میانرودان باستان پیدا شدهاند و به حدود ۳۰۰۰ تا ۲۵۰۰ پیش از میلاد تعلق دارند، از کهنترین شواهد باقیماندهاند. زمان و مکان ساخت نخستین ساز زهی دقیقاً روشن نیست. شکلها، مواد و شیوههای نوازندگی در اثر ارتباط میان اقوام تغییر کردهاند؛ بنابراین نمیتوان تمام این خانواده را به یک کشور نسبت داد.
راوانهاتای هندی و شکلهای گوناگون رباب در غرب، مرکز و شرق آسیا نشان میدهند که سازهای آرشهای چگونه جابهجا و دگرگون شدهاند. در غرب، لیر بیزانسی مسیر تکامل دیگری را پیمود. سپس در اروپا سازهای خویشاوندی مانند lira da braccio پدید آمدند که از نیاکان ویولن امروزی به شمار میرود.
سازهای زهی ترکی: مشاهده مجموعه
سازهای زهی ایرانی: مشاهده مجموعه
سازهای زهی چه ویژگیهایی دارند؟
سیمها بسته به نوع ساز از روده، فلز، نایلون یا مواد مصنوعی دیگر ساخته میشوند. ارتفاع و رنگ صدا به طول، کشش، ضخامت و جنس سیم وابسته است. شکل کاسه، نوع چوب و تکنیک نوازنده نیز نقش مهمی دارند.
این خانواده ساختارهای بسیار متنوعی دارد. ویولن، گیتار، عود، زیتر و چنگ همگی بر یک اصل تکیه دارند، اما شکل و روش نواختن آنها متفاوت است. حتی دو ساز با نام یکسان ممکن است در مناطق مختلف اندازه، کوک یا تکنیک متفاوتی داشته باشند.
شاید بپسندید: عود ترکی ویژه CM-4
ساز زهی ممکن است دستساز یا تولید کارخانهای باشد. کیفیت فقط به این تفاوت بستگی ندارد؛ انتخاب چوب، دقت اتصالات، جایگذاری پردهها و تنظیم نهایی تعیینکنندهاند. یک ساز دستساز خوب میتواند پاسخ و شخصیت صوتی ویژهای داشته باشد، در حالی که یک ساز کارخانهای خوشساخت و درست تنظیمشده برای هنرجوی مبتدی انتخابی مطمئن است.
روشهای نوازندگی
سازهای زهی معمولاً بر اساس روش اصلی به ارتعاش درآوردن سیم دستهبندی میشوند. سه روش رایج عبارتاند از زخمهزدن، کشیدن آرشه و ضربهزدن. در بعضی سازها بیش از یک روش به کار میرود.
سازهای زخمهای
در وینا، بانجو، یوکللی، گیتار، چنگ، عود، ماندولین، لوت و سیتار، نوازنده سیمها را با انگشت، شست یا مضراب به ارتعاش درمیآورد.
سازهای آرشهای
ویولن، ویولا، ویولنسل، کنترباس و سازهای خانوادهٔ ویول بیشتر با آرشه نواخته میشوند. دستهای از موی اسب میان نوک و قورباغهٔ آرشه کشیده شده است. مو هنگام حرکت روی سیم با سرعت میان چسبیدن و لغزش جابهجا میشود و ارتعاش را ادامه میدهد. طول آرشه با ساز تغییر میکند و اغلب حدود ۷۰ تا ۷۵ سانتیمتر است.
سازهای زهی ضربهای
پیانو و سنتور از ضربه استفاده میکنند. در پیانو چکشهای نمدپوش از طریق سازوکار داخلی به سیمها میخورند. در سنتور نوازنده با مضرابهای سبک مستقیماً به سیم ضربه میزند. جنس و سختی چکش یا مضراب بر وضوح آغاز صدا اثر دارد.
فهرست سازهای زهی
- چنگ
- بالالایکا
- بانجو
- ساز و باغلاما
- گیتار
- باربیتوس
- بریمباو
- بوزوکی
- Chapman Stick
- چارنگو
- جومبوش
- چنگ ترکی
- چیفتلی
- دوتار
- اپیگونیون
- کانل
- کانتله
- قانون
- کیتارا
- عود
- کنترباس
- قوپوز
- کورا
- کمانچه
- کمنچه
- ویولن
- لوت
- لیر
- ماندولین
- فورمینکس
- رباب
- سیتار
- سوربهار
- شامیسن
- تار
- ویولا
- ویولنسل
- تنبور
- یوکللی
خانوادههای سازهای زهی
این خانوادهٔ بزرگ بر اساس تکنیک غالب به سه گروه تقسیم میشود.
سازهای زهی زخمهای: سیمها با انگشت، ناخن یا مضراب به حرکت درمیآیند. گیتار، گیتار الکتریک، عود، ماندولین، چنگ، تار و قانون در این گروه قرار دارند. هر گروه نیز زیرخانوادههایی دارد؛ مانند گیتار کلاسیک، آکوستیک، الکتریک و باس، یا باغلامای دستهکوتاه، دستهبلند و ساز الکتریک.
سازهای زهی آرشهای: آرشه با اصطکاک سیم را به ارتعاش درمیآورد. ویولن، ویولا، ویولنسل و کنترباس، همچنین کمانچه، کمنچه و رباب در این گروهاند.
سازهای زهی ضربهای: چکش یا مضراب به شکل مستقیم یا از طریق سازوکار به سیم ضربه میزند. پیانو، دالسیمِر و سنتور نمونههای شناختهشدهاند.
همچنین بخوانید: کمانچه چیست؟
سازهای زهی در ارکستر
سازهای آرشهای معمولاً پرجمعیتترین بخش ارکستر سمفونیکاند و ویولن، ویولا، ویولنسل و کنترباس را دربر میگیرند. چنگ به عنوان ساز زخمهای به این بخش افزوده میشود.
ویولن: کوچکترین و زیرترین عضو خانواده است. چهار سیم آن از بم به زیر روی سل، ر، لا و می کوک میشوند. ویولنهای اول و دوم بخشهای متفاوتی مینوازند و ساز میتواند ملودی یا همراهی را بر عهده بگیرد.
ویولا: شبیه ویولن است، اما بدنهای بزرگتر و صدایی بمتر دارد. محدودهٔ میانی میان ویولن و ویولنسل را پر میکند و اغلب صداهای داخلی هارمونی را مینوازد.
ویولنسل: این ساز بزرگ چهار سیم دارد و محدودهٔ تنور و باس را پوشش میدهد. ارکستر معمولاً هشت تا دوازده ویولنسل دارد که خط باس، صداهای میانی یا ملودی مینوازند.
کنترباس: بمترین ساز آرشهای ارکستر است. مدل چهار سیم رایجتر است و در برخی مدلها سیم پنجم برای گسترش محدودهٔ بم افزوده میشود.
چنگ: چنگ کنسرت امروزی معمولاً ۴۷ سیم و هفت پدال دارد. هر پدال ارتفاع تمام سیمهای مربوط به یک نام نت را در سه حالت تغییر میدهد و امکان اجرای گامهای گوناگون را فراهم میکند.
چگونه ساز زهی انتخاب کنیم؟
ساز مناسب باید با صدای مورد علاقه، ویژگی بدنی، رپرتوار دلخواه و زمان تمرین شما هماهنگ باشد.
- سازهای مختلف را بهتنهایی و در گروه بشنوید تا بفهمید کدام رنگ صوتی شما را به تمرین مداوم ترغیب میکند.
- به حالت بدن، وزن، کشش سیم و دشواری تکنیک توجه کنید. ساز ناراحت میتواند روند یادگیری را کند کند.
- از فروشگاه تخصصی خرید کنید که تنظیم ساز، سیم، لوازم جانبی و راهنمایی مناسب ارائه دهد.
به دنبال یکی از این سازها هستید؟
Sala Muzik از سال ۲۰۰۹ سازهای زهی دستساز تولید و عرضه میکند: عود، ساز و باغلاما، قانون، تار، سهتار، کمانچه، تنبور، جومبوش و سازهای دیگر. مجموعههای سازهای زهی ترکی و سازهای زهی ایرانی را ببینید.
Hello Robbie,
It sounds like the instrument you came across might be a Harpejji. The Harpejji is a unique string instrument that combines elements of both the piano and the guitar. It is played by tapping the strings on a fingerboard, similar to how one would play a piano, but it also has strings like a guitar.
Here are some key features of the Harpejji:
It has strings like a guitar but is played by tapping like a piano.
The instrument is often laid flat and played with both hands.
It produces a wide range of tones, offering a blend of piano and guitar sounds.
If you would like to see a picture of a Harpejji or learn more about it, I can provide you with additional information. We can also help you find one if you are interested in purchasing and learning to play this unique instrument.
Please let us know how we can assist you further.
Thank you,
The Sala Muzik Team
Hi there I was hoping that you could help me out here. A couple of days ago I came across a picture of a string instrument described as a cross between a piano and a guitar. I didn’t save it. I wouldn’t mind finding out what it was, as well as seeing a picture of it. If you can assist me in identifying it. It would be appreciated.
Awesome informations. Thanks for all!
it was a nice post, thanks :)
دیدگاه بگذارید