Wat is een elektrische saz en hoe bespeelt u hem?

De saz, beter bekend als bağlama, is een snaarinstrument uit de Turkse volksmuziek. De elektrische saz werd vooral vanaf de jaren zestig populair door artiesten als Orhan Gencebay en Erkin Koray.

Bij een elektrische saz zetten elementen de trillingen van de snaren om in een elektrisch signaal, dat via een versterker hoorbaar wordt. Met toonregeling en effecten kan de speler de klank sterk veranderen.

De elektrische saz klinkt tegenwoordig in veel volksliederen en moderne Turkse muziek. De basis is goed te leren, maar vraagt belangstelling en regelmatige oefening.

Wat is een elektrische saz?

Visueel lijkt een elektrische saz sterk op een akoestische bağlama. Hij heeft een peervormige kom, een bovenblad en een lange hals. Voor de bouw worden onder meer moerbei, den en spar gebruikt; kwaliteit van hout, droging en vakmanschap zijn belangrijk. Er bestaan kort- en langhalsmodellen. Een korthals heeft vaak ongeveer 19 fretten en een langhals circa 23, al verschilt dit per bouwer.

De snaren liggen in drie koren en de stemming verschilt naar halslengte, repertoire en speelstijl. Een veelgebruikte bağlama-stemming ordent de koren rond A, D en G, maar andere stemmingen komen veel voor.

Een elektrische saz kan zijn uitgerust met elementen, schakelaars en een equalizer. De elementen nemen de snaartrillingen op; met de equalizer regelt u onder meer lage en hoge frequenties. Effectapparatuur kan de klank verder kleuren.

Misschien vindt u dit ook interessant: Vijf bekende bağlama- en sazartiesten

Wat is het verschil tussen saz en elektrische saz?

De basisvorm en bespeelbaarheid zijn vergelijkbaar, maar de klankproductie verschilt. Een akoestische saz versterkt de snaren via de houten klankkast. Een elektrische saz gebruikt elementen en een versterker, waardoor volume en klankkleur breder regelbaar zijn.

Met elementen, equalizer en eventuele effecten kunt u bas, hoge tonen en vervorming aanpassen. Sommige modellen hebben meerdere elementen en schakelaars voor verschillende klankcombinaties.

Hoe bespeelt u een elektrische saz?

Motivatie is de belangrijkste eerste stap. Wie gericht en regelmatig oefent, bouwt sneller een goede techniek en muzikaal gehoor op.

U kunt les nemen of met betrouwbare onlinebronnen werken. Leer eerst de noten en fretposities van uw kort- of langhalsmodel, daarna eenvoudige melodieën en plectrumpatronen. Besteed ook aandacht aan stemming en versterkerinstellingen.

Houd de hals ongeveer ter hoogte van de linkerschouder. Ondersteun de klankkast licht met de rechterarm, zodat de linkerhand vrij over de hals kan bewegen. Vermijd dat de linkerhand het gewicht draagt; dit veroorzaakt spanning en belemmert snelle positiewisselingen.

Sala Muzik helpt u graag met instrumenten, onderdelen en informatie. Bekijk onze collectie en volg onze gidsen voor meer advies.

Misschien vindt u dit ook interessant: Wat is het verschil tussen bağlama en bouzouki?