Հավաքածուում՝

• Փափուկ պատյան
• Լրացուցիչ լարեր

Սեթար

Պարսկական սեթարը պատկանում է սազերի ընտանիքին։ Այն ունի 27 շարժական փարդա (չորրորդ լարի վրա՝ 25)։ Իսլամի տարածումից առաջ պարսկական ծագման սեթարը լայնորեն կիրառվում էր։ Յուրահատուկ հնչողությամբ այս մզրախով նվագվող լարային նվագարանը պատկանում է թանբուրների ընտանիքին։ Նրա իրանը պատրաստվում է փայտից, լարերը՝ մետաղից, իսկ զարդարանքները՝ ոսկորից։

Սեթարը պարսկական դասական երաժշտության հնագույն նվագարան է։ Այն Խորասանի թանբուրի նախորդն է, որը համարվում է արևելյան մշակույթի բոլոր լյուտանման նվագարանների նախահայրը։ Թեև պարսկական սեթարն ի սկզբանե ունեցել է երեք լար, չորրորդն ավելացվել է՝ հնչողությունը հոգևոր երաժշտությանը հարմարեցնելու համար։ Վերջին երեք տասնամյակների ընթացքում փոխվել են ոչ միայն լարերի քանակը, այլև պարսկական սեթար նվագելու տեխնիկան։

Սեթարի իրանը բաղկացած է երկու մասից՝ ռեզոնատոր արկղից և երկար կոթից։ Արկղը սովորաբար պատրաստվում է ընկուզենուց կամ թթենուց, իսկ կոթը՝ ընկուզենու փայտից։ Երկար կոթի վրա քսանհինգ փարդա կա։ Դրանք բոլորը պատրաստված են աղիքից։ Ռեզոնատոր արկղն ունի ուժեղ ռեզոնանս, որը ստեղծում է նոտաների ներդաշնակությունը։ Հնչողության այն ներդաշնակությունը, որին կարողանում են հասնել վարպետ կատարողները, այս նվագարանի գլխավոր առանձնահատկությունն է։

Պարսկական սեթարի ձայնը նուրբ է, իսկ ձայնածավալը հասնում է գրեթե 3 օկտավայի։

Թեև սեթարը լայնորեն կիրառվում է իրանական երաժշտական խաղացանկում, այն հիմնականում օգտագործվում է որպես մենանվագային նվագարան։