Średni bęben udu marki DOYEK UDM1

• Materiał: ceramika
• Rozmiar średni
• Różne wysokości dźwięku korpusu
• Wykonawca: DOYEK
• Waga: 2 kg
• Szerokość: 37,5 cm
• Średnica: 26 cm
• W zestawie wyściełana torba i czarna obręcz

W niektórych społecznościach Afryki, Indii i Iranu gliniane naczynia są używane jako instrumenty perkusyjne. Takie naczynie, częściowo idiofon, a częściowo aerofon, pierwotnie służyło do przenoszenia i przechowywania wody, lecz z czasem stało się również instrumentem muzycznym. Mimo prostej formy daje szerokie możliwości wykonywania rozmaitych rytmów.

Kuzeh (Iran)
W Beludżystanie na dwóch kuzehach gra się razem z metalową tacą. To zestawienie, będące jednym z najstarszych instrumentów idiofonicznych regionu, nosi nazwę Kuzak i Tal. Kuzehowi zawsze towarzyszy metalowa taca. Wysokość dźwięku można zmieniać, dolewając wodę do glinianego naczynia.

Kuzeh z Kermanu ma wrzecionowaty kształt i nie posiada uchwytu. Instrumenty wykonuje się w kilku rozmiarach i wykorzystuje jako akompaniament do pieśni ludowych. Ze względu na nierówne dno muzyk używa specjalnej podstawki albo przytrzymuje naczynie dłońmi lub nogami.

Białe gliniane naczynie od dawna występuje w prowincji Hormozgan. Nazywa się Jahleh i ma całkowicie okrągły, kulisty kształt. Podczas gry jedna dłoń uderza pionowo w szyjkę, a druga w korpus. Szyjka daje głęboki dźwięk, natomiast korpus brzmi bardziej sucho. Połączenie obu barw tworzy wyjątkowy efekt. Na jahlehach gra się pojedynczo lub w zespołach, przy czym każdy muzyk używa jednego instrumentu. Nie dolewa się do nich wody, ponieważ zmiana wysokości dźwięku nie jest potrzebna.

Nigeria (Udu)
W języku Igbo, używanym przez ludność południowo-wschodniej Nigerii, słowo „udu” oznacza zarówno ceramikę, jak i pokój. Instrument ma w Nigerii wiele nazw zależnych od regionu i ceremonii; często określa się go jako „abang mbre”, czyli „naczynie do grania”. Ceramika i inne przedmioty sakralne pełniły rolę pośredników między ludźmi a duchami, przodkami i bóstwami. Podczas obrzędów głębokie, przejmujące dźwięki udu uznawano za „głosy przodków”. Tradycyjnie wyrobem udu i innych naczyń ceramicznych zajmowały się kobiety Igbo, a glinę pozyskiwano w miejscach o znaczeniu sakralnym. Współcześnie udu wykorzystuje się także w kościołach oraz muzyce rozrywkowej i grają na nim zarówno kobiety, jak i mężczyźni.

Indie (Ghatam)
Sanskryckie słowo „ghatam” oznacza naczynie. Ghatam jest jednym z najstarszych instrumentów perkusyjnych południowoindyjskiej muzyki karnatyckiej. Jego odpowiedniki w Radżastanie noszą nazwy madga i pani mataka, czyli dzban na wodę. Choć kształtem przypomina zwykłe indyjskie naczynie domowe, jest wykonywany specjalnie jako instrument muzyczny.
Muzyk uderza zewnętrzną powierzchnię ghatamu palcami, kciukami, wnętrzem dłoni i jej nasadą. Instrument pozwala również wykonywać bardzo szybkie figury rytmiczne.

Spokojne, mistyczne brzmienie tego rodzaju naczyń zwróciło uwagę wielu znanych perkusistów na całym świecie. W tradycyjnej muzyce irańskiej kuzeh zaczął w ostatnich latach zajmować ważne miejsce w nowoczesnych zespołach, dlatego jego dźwięk słychać coraz częściej.

Podobnie jak w innych krajach, także irańscy rzemieślnicy rozwijają własne odmiany tych instrumentów. Kuzeh wciąż pozostaje mało znany wielu muzykom, mimo swoich wyjątkowych cech i możliwości. Celem producentów jest popularyzowanie go poprzez tworzenie większej liczby modeli o coraz lepszych walorach muzycznych, przeznaczonych szczególnie dla perkusistów i miłośników ceramicznych instrumentów.